کتیبه خورشید - سرنوشت کلئوپاترا

 

کلئوپاترا كه به معنی « شكوه پدر » است و پس از مرگ پدر خود در بهار سال 51 پیش‌ازمیلاد به‌همراه برادرش پتولمی سیزدهم 12 ساله بر تخت سلطنت نشست، اما در واقع به تنهایی بر مصر حكومت می‌كرد. سه سال بعد مشاوران برادرش او را از قدرت خلع و مجبور كردند از مصر فرار كند. تا این‌كه با مرگ این برادر و درحالی‌كه جولیاس سزار پایتخت مصر را در تصرف خود درآورده بود كلئوپاترا دوباره به فرمان سزار بر تخت نشست .  "كلئوپاترا "، نخستین زنی در دنیاست كه زیبایی و جاذبه زنانه را در خدمت سیاست گرفت. او پرآوازه‌ترین زن در تاریخ باستان جهان بود كه ملكه مصر در آخرین سده قبل از میلاد شد. كلئوپاترا با نفوذ خود روی دو مرد بزرگ آن زمان یعنی « ژولیوس سزار » و« مارك آنتونی » توانست نزدیك به 20 سال بر مصر حكومت كند. « پلوتارك« ، مورخ یونانی، از استعداد »كلئوپاترا» در فراگرفتن علوم و زبان‌های رایج آن زمان یاد كرده و می‌نویسد:‌ « او به زبان‌های مصری، ایرانی‌، عبری، لاتین و یونانی سخن می‌گفته است. او حتی زبان بومیان ساحل دریای سرخ را هم فراگرفته بود. »كلئوپاترا» یونانی الاصل و اهل مقدونیه بود. او، كلئوپاترای هفتم دختر یكی از سلاطین »پتولمی» بود. این خاندان هنگامی كه«اسكندر» در سال 332 قبل از میلاد مصر را تسخیر كرد، به حكومت این منطقه گماشته شدند. كلئوپاترای هفتم در سال 68 یا 69 قبل از میلاد هنگامی كه قدرت »پتولمی» ها رو به زوال بود به دنیا آمد. او پس از مرگ پدرش در سال 51 قبل از میلاد در سن 18 سالگی حكومت مصر را به عهده گرفت. طبق قوانین مصری حقوق و اختیارات بین كلئوپاترا و برادر كوچكش »پتولمی دوازدهم» تقسیم شد. اما با توطئه‌هایی از طرف برادرش، كلئوپاترا پس از مدت كوتاهی به سوریه تبعید شد .

 

ماه عسل تا ماه زهر

ماه عسل « سزار » و «كلئوپاترا» برای مدت یك ماه در طول رودخانه « نیل » آغاز شد و در این مدت «كلئوپاترا» از سزار باردار شد و در سال 47 قبل از میلاد پسری به دنیا آورد كه او را « سزاریون » یا پسر سزار نامیدند. در این زمان بود كه « ژولیوس » از طرف سنای روم « دیكتاتور مادام الامر» رم معرفی شد. در آن زمان دیكتاتور صفت محترمی بود كه تنها در اختیار افرادی گذاشته می‌شد كه اختیارات تام داشتند. «سزار» در معبد «ونوس» مجسمه‌ای طلایی از «كلئوپاترا» را نصب كرد و به نمایش گذاشت. او حتی صندلی طلایی برای « كلئوپاترا » در سنای رم تهیه دیده بود تا هر گاه كه مایل بود به مجلس وارد شود و بر جایگاه مخصوص خود بنشیند. این خوشبختی با كشته شدن « ژولیوس » در مجلس سنا به ضرب چاقو پایدار نماند.

 

بازگشت به مصر و مرگ

 

"كلئوپاترا" كه جان خود را در خطر دید به همراه پسرش به مصر بازگشت و چندی به رسیدگی مشكلات مردم و قحطی گذراند. سنای رم پس از كشته شدن ژولیوس سزار، یك هیات سه نفری را به جای او برگزید. این سه «اوكتاویان»،‌ «ماركوس آنتونیوس» و «لیپدوس» بودند. « ماركوس آنتونیوس» كه در تاریخ به نام «مارك آنتونی» شناخته شده پس از استقرار حكومت برای توسعه قلمرو رم به سوی شرق لشكركشی كرد. «مارك آنتونی» پیش از ادامه سفر خود در جزیره « تارسوس» لنگر انداخت و یك كشتی نزد«كلئوپاترا»‌ فرستاد تا او را برای مذاكره با «مارك آنتونی» بیاورند. كلئوپاترا كه بار دیگر فرصتی را برای تسخیر قلب مرد حاكم بر رم یافته بود، برخلاف دیدار خود با«ژولیوس سزار» با ناوگان عظیم به دیدار او شتافت. این بار هم موفق شد و «مارك آنتونی» با دیدار این زن بیست ساله و نازك اندام به او دل باخت. این دیدار، «مارك آنتونی» را از ادامه لشكركشی خود بازداشت و حتی پس از بازگشت به رم هم تاب دوری نیاورد و به عنوان بازدید ملكه مصر به این كشور سفركرد. پس از ورود او به مصر به درخواست «كلئوپاترا» آن دو با هم ازدواج كردند. اندكی بعد در سال 40 قبل از میلاد «كلئوپاترا» برای «مارك» دختر و پسری دوقلو به دنیا آورد. نام دختر را  « سلنه « و نام پسر را «الكساندر هلیوس» نامید. « مارك آنتونی« پس از بازگشت به رم با شركت در سنا به شرح موفقیت‌های خود پرداخت. اما او می‌دانست بدون جلب موافقت «اوكتاویان»، رقیب خود نمی‌تواند كاری از پیش ببرد. بنابراین به پیشنهاد «اوكتاویان»،‌ «مارك آنتونی» با خواهر او « اوكتاویا » ازدواج كرد. اما سودای عشق «كلئوپاترا»،‌ «مارك آنتونی» را راحت نمی‌گذاشت . او به مصر بازگشت و در جشني، رسما ازدواج خود با «كلئوپاترا» را اعلام كرد. او در مذاكره و قراردادي اداره كشورهاي سوريه،‌ لبنان، فلسطين كنوني و قسمتي از دره اردن را به «كلئوپاترا» واگذار كرد«كلئوپاترا» كه در پي تسخير جهان بود، «مارك» را بر آن داشت تا به سوي ايران لشكركشي كند. در اين لشكر كشي «كلئوپاترا» به دليل باردار بودن «مارك آنتوني» را همراهي نكرد و اشكانيان شسكت سختي به «مارك» وارد كردند. «اوكتاويان» از فرصت استفاده كرد و دست به تحريكاتي عليه «مارك آنتوني» زد. مارك آنتوني پس از شنيدن اين اخبار، حكم طلاق «اوكتاويا» را داد. اين امر باعث شكل‌گيري جنگي سرنوشت ساز بين «اوكتاويان» و «مارك آنتوني» شد. اين جنگ در سال 30 پيش از ميلاد درگرفت. در هنگام جنگ به «مارك آنتوني» خبر دادند كه «كلئوپاترا» خودكشي كرده است. پس از شنيدن اين خبر او به سبك روميان خود را روي خنجر تيزي انداخت اما مجروح شد. پس از اقدام او به خودكشي به او خبر دادند كه «كلئوپاترا» زنده است. او از همراهانش خواست تا او را نزد «كلئوپاترا» ببرند. «كلئوپاترا» با ديدن بدن خوني شوهرش آشفته شد. «مارك آنتوني» در دستان او جان داد. «كلئوپاترا» با «اوكتاويان» وارد مذاكره شد تا جان پسر خود را نجات بدهد. كلئوپاترا كه پس از مرگ «مارك آنتوني» چندي را در بستر بيماري گذرانده بود، به محض اينكه احساس كرد حالش بهتر شده است، بهترين لباسش را پوشيد و به بهترين وجه آرايش كرد و با سم مار خودكشي كرد. «كلئوپاترا» در سن 38 سالگي در حالي كه تمام جواهراتش را به بدن خود آويخته بود، درگذشت.

«كلئوپاترا» با ديدن بدن خوني شوهرش آشفته شد. «مارك آنتوني» در دستان او جان داد. «كلئوپاترا» با «اوكتاويان» وارد مذاكره شد تا جان پسر خود را نجات بدهد. كلئوپاترا كه پس از مرگ «مارك آنتوني» چندي را در بستر بيماري گذرانده بود، به محض اينكه احساس كرد حالش بهتر شده است، بهترين لباسش را پوشيد و به بهترين وجه آرايش كرد و با سم مار خودكشي كرد. «كلئوپاترا» در سن 38 سالگي در حالي كه تمام جواهراتش را به بدن خود آويخته بود، درگذشت .

پوشيدن لباس مردانه برای حفظ تاج و تخت تصويري در یک كتيبه‌ 2050 ساله كلئوپاترا را با لباس مردانه نشان میدهد .  تصويري در یک كتيبه‌ كه تقريباً 2050 سال پيش روي تخته سنگي حكاكي شده است كلئوپاترا را با لباس مردانه نشان می‌دهد . به گزارش ديسكاوري، اين كشف حاصلِ تحليلي جديد از اين شيء باستاني است كه تنها يكي از سه تصوير موجودي است كه كلئوپاترا را به عنوان مرد نشان مي‌دهد. آن دو شيء باستاني ديگر كلئوپاترا در لباس مردانه لوح‌هايي هستند كه قدمت همگي آنها به سال 51 پيش از ميلاد مي‌رسد، یعنی به زمان شروع سلطنت كلئوپاتر. پژوهشگران اين نظريه را مطرح كرده‌اند كه احتمالاً اين لوح 4/13 در 8/9 اينچي كه به تازگي كشف شده است، اولين بار در «تل مقدم» از خاك بيرون كشيده شده باشد، در شهري از مصر كه به زبان يوناني لئونتون پوليس، يعني «شهر شيرها»، ناميده مي‌شد. ويلي كلاريس كه مدير اين تحليل‌هاست می‌گوید: «اين لوح كلئوپاترا را به شكل فرعوني مذكر نشان مي‌دهد كه تاجي دوپره (كه مشخصاً مردانه بود) به سر دارد و در حال تقديم هيروگليفي از يك مزرعه به شيري است كه پاي یک ستون نشسته است. الاي شير متني هيروگليفي است كه او را "اريسيسِ شير" مي‌نامد، يعني شيري مرده و موميايي‌شده كه با خداي دنياي زيرين، اُزيريس، هم‌هويت شده است».ازيريس خدايي مهم در فرهنگ مصري است. پادشاهان به او هدايايي مي‌دادند به اين اميد كه به سرزمين‌هاي‌شان حيات، ثبات و چيرگي ببخشد . كلاريس، مصرشناس و محقق كلاسيك در دانشگاه كاتوليك لووَنِ بلژيك، می‌گوید در تصوير جنسيت ظاهري كلئوپاترا تغيير كرده كه احتمالاً به دليل تنبليِ خالقِ اثر بوده است. او می‌گوید: «تا سال 51 پيش از ميلاد، پتولمايوسِ دوازدهم، پدر كلئوپاترا، پادشاه مصر بود. پيش از مرگ او لوح‌هايي حك شده بودند و سنگ‌تراش نام حاكم جديد را به روي لوح حك كرد، اما تصوير فرعون مذكر را تغيير نداد، زيرا این کار بسيار دشوار بود يا كار زيادي مي‌برد».كلاريس اضافه كرد يكي از پاهاي كلئوپاترا از نو كنده شده است، و احتمالاً كسي شروع به بازسازي كار كرده، اما بعد از ادامه کار منصرف شده است. ملكه هتشپ‌سوت كه در قرون شانزده و پانزده پيش از ميلاد مي‌زيست، اغلب بدون سينه، در لباس مردانه و با ريشي پُر تصوير مي‌شده است. بسياري از مورخان معتقدند او تصور مي‌كرده است كه اين نمادهاي مردانه، بر قدرت و ادعاي او بر تاج و تخت صحه مي‌گذارد، آن هم در زماني كه بيشتر زنان نمي‌توانستند به مقامات رسمي دست پيدا كنند. كلاريس معتقد است كه اين موضوع ربطي به كلئوپاترا ندارد؛ چرا كه تصاوير روي ديوار معابد و سكه‌هاي دوران سلطنت كلئوپاترا، او را در شكل زن نشان مي‌دهند. در ضمن اسم كلئوپاترا هم نشان مي‌دهد كه او زن است. اين لوح به مجموعه دوان فنگِ موزه دانشگاه پكن متعلق است. فنگ سفيري فرهيخته و دنياديده بود كه آثار برجسته زيادي را جمع‌آوري كرده بود كه برخي از آنها نيز در موزه شیکاگو نگهداری میشود .

دانلود PDF مطلب

Jalal.Sayadey@Gmail.com

Yahoo  ID  =  Jalal_webid

 

|+| نوشته شده توسط سیدجلال صیادمیری در چهارشنبه ۱۶ خرداد ۱۳۸۶ و ساعت ۴:۲۴ ق.ظ