سلام دوستان عزیز . امروز تصمیم دارم شما را با یکی از شگفتیهای کشورمان ایران اشنا کنم . ایا براستی منارجنبان میجنبد و تکان میخورد.؟ یا تنها یک نام است .؟ این مطلب توسط دوست عزیزمان " فرهاد " برای من و وبلاک " پیشگویان بزرگ و جهان در محاصره ارواح " ارسال شده . فرهاد جان متشکرم که همیشه بیاد وبلاک خودت هستی
بي ترديد يكي از معروفترين ساختارهاي تاريخي شهر اصفهان كه شهرتي جهاني نيز دارد " منار جنبان " است. در 6 كيلو متري مسير جاده اصفهان _ نجف آباد ، در سمت راست آزاد راه، بناي " منار جنبان " قرار دارد كه بر فراز مقبره عارفي گمنام به نام " عمو عبدا... كارلاداني " بنا شده است و بر اساس تاريخ سنگ نبشته اين مقبره،تاريخ بنا به 716 هجري قمري برميگردد. اين بنا يكي از آثار معماري دوره ايلخانان به شمار مي رود. با مساحتي حدود 146 متر مربع و مناره هايي به ارتفاع 5/7 متر از سطح بام و البته ارتفاع بام تا 
كف حياط نيز 5/10 متر است. در طبقه هم كف بنا و در زير قو س هاي اصلي و بر سطح هركدام كاشي كاري تزئيني به فرم صليبي با كاشي آبي لاجوردي بر سطح آبي فيروزه اي ديده مي شود كه به عنوان يكي از ويژگيهاي تزئيني كم نظير در اين بنا به حساب مي آيد. بر ساقه منارهها نيز تزئيناتي مركب از كاشي هاي ريز در تركيب با آجر بدنه ديده مي شود كه اشكال زيگزاگي و افقي آن در بيننده مشتاق يادآور مفاهيمي عرفاني است كه در ساير آثار معماري اين دوره نيز ديده مي شود. اما راز شگفتي آور اين مناره ها چيست؟ چنانچه فردي از طريق 17 پله داخل هر مناره كه روي بام بنا تا بالاي هر مناره وجود دارد، بالا رود و دست هاي خود را داخل يكي از ديوارهاي واسط مياني پنجره هاي فوقاني آن قفل و شروع به تكان دادن مناره كند، مناره به نوسان در آمده و همزمان با آن مناره ديگري و در واقع كل ساختمان به نوسان در ميآيد كه تنها نوسان مناره قابل ديدن است و براي ديدن نوسان بنا مي توان ليوان آبي را بر روي قبر " عمو عبدالله" قرار داد و سطح لغزان آن را مشاهده كرد. به كاربردن آجرهايي با ويژگيهاي خاص كه ضريب ارتجاعي بالاتري نسبت به آجرهاي به كار رفته در بخش هاي ديگر دارد و همچنين توجيه حركت مناره ها با تكان يكي از آنها بواسطه قوانين فيزيكي نه تنها راز جنبيدن اين مشهورترين مناره جنبان جهان را آشكار مي كند بلكه بيانگر دانش فني بسيار عميق سازندگان آن در هفت قرن پيش بوده است. سازندگاني كه نامي از آنان بطور مشخص در دست نيست . البته بنا به نظر كارشناسان مناره هاي ديگري نيز وجود دارد كه داراي همين خاصيت بوده و همزمان با اين بنا ساخته شده اند. مناره هاي مسجد اشترجان در 40 كيلومتري غرب اصفهان كه قسمت اعظم آن تخريب شده و يا يكي از مناره هاي مسجد حضرت علي (ع ) در بصره كه بنا به نظر " ابن بطوطه" سياح معروف مراكشي در قرن هشتم قمري، تكان مي خورده و از اين جهت ارزش مسجد را براي زائرين دوچندان كرده است.همچنين گفته مي شود كه تقريبا همه منارهها اين خاصيت را دارند اما شايد كوتاهتر بودن منارجنبان سبب تكان خوردن كل بنا مي شود. در ساليان گذشته بازديد كنندگان آزادانه تا بالاي مناره ها مي رفتند و اقدام به تكان دادن آن ميكردند اما چندسالي است كه به دليل اينكه تكانهاي دائمي باعث آسيب به بنا مي شوند، مسئولين برنامه اي ترتيب دادهاند كه هر نيم ساعت يك نفر از راهنمايان كه آشنا به مقدار نيروي لازم براي تكان دادن مناره ها است، به بالاي يكي از مناره ها رفته و آنرا تكان مي دهد تا بازديدكنندگان به خوبي اهتزاز آنرا مشاهده و حس كنند و در عين حال از بوجود آمدن آسيب هاي احتمالي به بنا نيز پيشگيري شود.
البته اين روزها بدليل مرمت بناي داخلي منارجنبان مي بايست تنها به ديدن اين بنا اكتفا كرد تا بزودي عمليات مرمت به اتمام برسد و بار ديگر اين مناره هاي زيبا با جنبيدن خويش همچنان در ميان آثار معماري كهن اين ديار قد علم كنند
Jalal.Sayadey@Gmail.com
Yahoo ID = Jalal_webid
|
+| نوشته شده توسط سیدجلال صیادمیری در شنبه ۹ مهر ۱۳۸۴ و ساعت ۱۰:۳۷ ب.ظ
