سالها بعد قالبها کچی تصاویر انها را در لحظات اخر زندگی – درست مانند انکه از این صحنه ها عکسبرداری شده باشد, زنده پیش روی ما به نمایش گذاشت . قربانیان – مردها و زنها و دو بچه, در روی بستر سنگی 
مرگ به خود پیچیده بودند, بعضی از انها صورتشان رو به پایین است, بعضی به پشت افتاده اند . مردی بر روی ارنج سعی در بلند شدن داشته, مردی دیگر به حالتی شبیه جنین در خود پیچیده , ان یکی به بغل دستیش می نگریسته که در حال مرگ بوده, زنی پا به ماه در گوشه ای افتاده شوهرش در کنار او سعی داشته تا با دامنش صورت او را از خاکستر داغ محافظت کند . هنوز اثر پارچه بر صورت زن پیداست . این صعنه ها کمابیش در گوشه و کنار شهر بچشم میخورد و هر یک از انها تاثیر عمیقی بر انسان میگذارد . " پمپیی " شهر مردگان است, درست مانند شهر کوچک " هرکولانوم " که حدود 10 کیلومتری شمال غربی ان واقع شده و انهم مقهور خشم اتشفشان" وزو " شد . علاوه بر ان روستاها و باغها و عمارات ییلاقی زیادی که متعلق به ثروتمندان بود در دامنه کوه " وزو " گرفتار اتشفشان گردید. سفره چند روزه با اسب یا ارابه از " رم " مسافران را به این شهرها که در حاشیه خلیج " ناپل " واقع شده می رسانید . " پمپیی " در روزگار خود 20 تا 30 هزار جمعیت داشت . " هرکولانوم " که فاصله کمی با انه دارد حدودا" 5 تا 7 هزار جمعیت داشته اما انچه انها را متفاوت با دیگر مکانهای باستانی می کند وقوع ناگهانی حادثه ای است که انها را از قلمرو زندگان جدا کرد . خشم ناگهانی و کوتاه طبیعت انها را زیر خروارها خاکستر و سنگ مدفون کرد . " پمپیی " زیر 75 سانتیمتر خاکستر و شن سوزان فرو رفت و هرکولانوم در زیر 30/1 متر مواد سخت اتشفشانی . اتشفشان " وزو " زمان را از حرکت باز داشت . یک روز شهر سرشار از زندگی بود . زنان در خانه به امور زندگی اشتغال داشتند, خیابانها پر بود از حرکت و گفتگو.. حمامها و استخرها پر بود از جماعتی که می دانستند چگونه از زندگی لذت ببرند و بناگاه همه چیز از بین رفت . زندگی خاموش شد, ساختمانها و گذرگاهها از چهره زمین پاک شد .
***
کشف مجدد " پمپیی " و ویرانه های نزدیک به ان یکی از ماجرهای بزرگ باستانشناسی است, لایه های زیرزمین نه تنها داستان شگفت انگیز فاجعه را بازگو می کند, بلکه تصویر دقیقی از زندگی خصوصی و عمومی 
در دنیای باستان را اشکار می سازد . بده بستانهای سیاسی از روی دیوار نبشته ها و اعلامیه هایی که بر معابر عمومی نقش شده مشخص است . نقاشیهای دیواری و موزائیکها پرتو جدیدی بر ضابطه ها و ارزشها و عقاید فرهنگ رومی میتابند . دشتی که در دامنه " وزو " واقع شده سرزمین حاصلخیزی است که با خاکستر اتشفشانی سرشار از مواد معدنی پوشانده شده است و قابلیت دو یا سه بار برداشت محصول از خاک را می دهد . اب و هوای منطقه معتدل است با زمستانهای ملایم و کوتاه و بهار و پائیز طولانی و تابستانی که نسیم دریا ان را خنک میکند . خلیجی که در ساحل دریا هست, بندرگاهی عالی و محلی دلخواه برای ماهیگیری به حساب می اید . در قرن هفتم قبل از میلاد این منطقه در تصرف یونانیها بود . انها شهر " ناپل " را ( ناپل معنی شهر جدید است ) به عنوان مرکزی برای تجارت منطقه بر پا کردند و بناهایی نیز در " پمپیی " ساختند . حدود 200 سال بعد قبایل ایتالیای مرکزی متحد شدند و امپراطوری روم پا گرفت . تا قرن سوم قبل از میلاد " پمپیی " شهر کاملی شد . با مردمی مغرور که از سلطه رومیها راضی نبودند . در سال 91 قبل از میلاد شورشی در شهر پا گرفت که توسط ژنرالی به نام " لوسیوس کورنلیوس سولا " که بعدها فرمانروای روم شد سرکوب گردید . 18 سال بعد گلادیاتور و برده ای فراری بنام " اسپارتاکوس " فرماندهی شورشی دیگر را به عهده گرفت . او با 70 هزار برده به دامنه صعب العبور کوه " وزو " پناه برد و جنگ و گریزی را اغاز کرد . " اسپارتاکوس " لشکر عظیمی از بردگان فراری را گرد خود جمع کرد و 2 سال با فرمانروایان رومی جنگید تا سرانجام در میدان نبرد کشته شد . علی زغم شورشها و نا امنیهای موقتی این شهر پیشرفت کرد و ثروتمندتر شد . دامنه تپه مشرف به شهر, ثروتمندان بسیاری را بر ان داشت تا عمارتهای زیبای یلاقی برای خود بنا کنند . بعضی از این عمارتها بیش از 50 اتاق داشت . خطیب و دلتمرد بزرگ " سیسرو " 3 پارچه ابادی در این منطقه داشت. داماد امپراطور " اگوستوس " صاحب عمارت بزرگی بود . پسر " کلودیوس " که بعدها امپراطور شد در این منطقه زندگی میکرد و در جریان اتشفشان کوه " وزو " خفه شد . امپراطور " تیبریوس " نیز در اینجا باغ و عمارتی داشت .نشانه های اسایش و تفریح از سویی و کار و تجارت از سویی دیگر در همه جا بچشم میخورد . اما بر خلاف " پمپیی " که به تجارت میپرداخت, " هرکولانوم " مرکز مهم ماهیگیری بود . این شهر مرکز مهم پارچه بافی – رنگرزی – صنایع فلز – کوزه گری و شیشه گری محسوب می شد . شهر دارای تماشاخانه ای بزرگ و سرباز بود که نمایش کلادیاتورها در ان برگزار می شد و میتوانست 20 هزار نفر را در خود جای دهد . 2 تماشاخانه سر پوشیده دیگر هم برای اجرای نمایش و موسیقی در شهر وجود داشت . بیش از یکصد غذاخوری و فروشگاه, 3 حمام عمومی ( چهارمین حمام در هنگام فاجعه نیمه تمام ماند ) مکانهای استراحت و تفریح مردم شهر محسوب می شد . " پمپیی " صاحب 10 معبد بزرگ بود . محل بزرگی در شهر برای گردهمایی دولتمردان وجود داشت که از ان به عنوان دادگاه استفاده می شد . خیابانهای شهر با سنگهای تراشیده شده و منظم سنگفرش شده بود . لوله های سربی که از زیر سنگفرش عبور میکرد و اب تازه را به شهر می رساند . چشمه های که با سنگهای مرمر و مجسمه ها تزئین شده بود اب اشامیدنی را که از خیابانها می گذشتند فراهم میکرد . خانه ها متفاوت بود بعضی عمارتی مجلل با باغ و باغچه های زیبا و بعضی اپارتمانهای دو یا سه طبقه . چنین بود " پمپیی " در زمان امپراطوری " سزار اگوستوس " شهری که شبیه بسیاری از شهرهای امپراطوری روم بود . شهری با وسایل اسایش و ارامش و ایمنی, مردم در حال زندگی و تفریح بودند و دلیلی برای نگرانی وجود نداشت اما در نزدیکی انها غول اتشین " وزو " بعد از قرنها کمکم از خواب بیدار می شد .
***
گرچه این کوه بلند 1800 متری هیچ نشانه تهدید امیزی از خود اشکار نکرده بود اما دامنه فوقانی ان بتدریج گرمتر می شد . ولی این نشانه خطر نبود – عده کمی خبر داشتند که این کوه اتشفشانی است . دامنه کوه پوشیده از چمنزارها و تاکستانها بود و در نزدیکی قله جنگلی از درختان گرانبها قرار داشت . هیچ روایت یا افسانه ای از نیمه تاریک این اتشفشان وجود نداشت. هیچکس خبر نداشت که هزاران سال قبل این اتشفشان فعال بوده است . اما در زیر زمین دو لایه " تکتونیک "* با حرکت اهسته بیکدیگر فشار می اوردند این دو لایه باعث پیدایش کوهای اتشفشان در طول ساحل ایتالیا شده بودند . پایان قسمت اول
*تکنونیک : لایه های سخت پوسته داخلی که مانند موزائیک بر روی مواد گداخته درونی زمین قرار دارند .
Jalal.Sayadey@Gmail.com
Yahoo ID = Jalal_webid
دانلود PDF مطلب
توجه
اما نکته ای که لازم دیدم یاداوری کنم .. بسیاری از دوستان گله دارند که مطلب PDF کمی سنگین است . تمام مطالب PDF ما با برنامه Zip خود ویندوز فشرده شده تا حجم مطالب برای دانلود کمتر باشد . شما عزیزان بعد از دانلود به روی فایل Zip کلیک سمت راست کرده و روی گزینه Extract All کلیک کنید تا فایل از حالت فشرده خارج شده تا شما راحت بتوانید انرا مطالعه کنید .
این تصویر یکی از غم انگیزترین تصاویر شهر پمپیی میباشد . کوزه گری که این بار خود به نوعی دیگر به شکل کوزه در امده است .
|
+| نوشته شده توسط سیدجلال صیادمیری در یکشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۸۷ و ساعت ۳:۴۹ ق.ظ
